همۀ ما ویژگیهایی داریم که میتوانیم آن را سبک ذاتی خود بنامیم. اگر جزو نیروهای ارشدتر، تحصیلکردهتر، باتجربهتر، فنیتر یا دارای روابط بیشتر در محیط کار باشیم، بااقتدارتر از سبک ذاتی خودمان رفتار خواهیم کرد؛ اما وقتی دونپایهتر یا کمتجربهتر باشیم، صمیمانهتر از سبک ذاتیمان رفتار خواهیم کرد.
سبک ذاتی اغلب افراد در یکی از این 5 دسته جای میگیرد: بااقتدار، نسبتاً بااقتدار، تلفیقی، نسبتاً صمیمانه و صمیمانه. سبک بااقتدار و صمیمانه طرفداران کمی دارد. بیشتر مردم به سبک رهبری نسبتاً با اقتدار و نسبتاً صمیمانه تمایل دارند. سبک تلفیقی نیز کمیاب است. این سبک به معنای ویژگیهای اقتدار و صمیمیت یکسان است. سبک تلفیقی را میتوان در یک کلام «جذبه» نامید. رهبرانی که به خاطر فرهیختگی و نکتهسنجیشان ستوده میشوند، مهارت فراوانی در بهکارگیری ویژگیهای صحیح و متناسب با موقعیت دارند.
طبق تحقیقات، رهبران باید ابتدا صمیمی شوند تا اعتماد اعضای پروژه را جلب کنند و سپس از طریق نمایش شایستگی ارزش و اعتبارشان را نزد افراد افزایش دهند، ما اعتقاد داریم که باید یک تعادل پویا میان اقتدار و صمیمیت شکل بگیرد. برخی موقعیتها نیازمند رهبری هستند که از همان ابتدا اقتدار خود را نشان دهد؛ اما برخی مستلزم یک روش صمیمانه در کل فرایند هستند. رهبران عموماً باید روزانه چند بار سبک خود را تغییر دهند؛ حتی گاهی اوقات مجبور میشوند در میانههای کار سبکشان را عوض کنند. شاید یک روز صبح لازم باشد تخصص و اعمال نفوذتان را نشان دهید؛ اما صبح روز بعد همکاری و تعامل بیشتری با کارکنان داشته باشید و با بهرهگیری از یک سبک صمیمانهتر، حرفهایشان را بشنوید و سوالات بیشتری از آنها بپرسید.
تمرکز رهبرها باید روی احساس خودشان باشد (وقتی احساس قدرت داشته باشید، قدرتتان را نشان خواهید داد و وقتی حس صمیمیت دارید، همان احساس را بروز میدهید.) مطالعات روی مدیران، متمرکز بر کنشها و رفتارهای آنهاست. صرفنظر از حس درونیتان، اقتدار و صمیمیت با رفتارتان نسبت به دیگران نشان داده میشود. برای مثال شاید برای ارائۀ بزرگ پیش رو مضطرب باشید، اما با نمایش اقتدارتان میتوانید اعتمادبهنفس خود را نشان دهید و مخاطبانتان هم متوجه نخواهند شد.
خود را بشناسید
برای ایجاد تعادل میان ویژگیهای اقتدار و صمیمیت، ابتدا باید بدانید که در کدام دسته از سبک رهبری جای میگیرید. عموماً رهبران میتوانند با دریافت بازخورد از مدیران زیردست، همکاران، همسر یا حتی فرزندان خود به این موضوع پی ببرند. نظراتی مانند «تو خیلی مهربان هستی» و «باید بیپرده حرف خود را بزنی» میتوانند نشانۀ سبک صمیمانه باشد. نظراتی نظیر «تو خیلی ترسناک هستی» یا «به حرفهایم گوش نمیدهی» هم حاکی از یک سبک رهبری بااقتدار بیشازحد است. قطعاً اطرافیانتان میتوانند به اندازۀ کافی به شما بازخورد بدهند. کافی است نظراتشان را جویا شوید.
اگر مطمئن نیستید که در کدام دسته جای میگیرید، در حین تعاملهای گوناگونتان فهرستی از ویژگیها را جلوی روی خود بگذارید و ببینید که کدامیک از آنها را استفاده میکنید. تعداد تیکهای کدام ستون بیشتر شدند؟
ویژگیهای مختلف را بیازمایید
وقتی متوجه شدید در کدام دسته جای دارید، ویژگیهای مختلف را بیازمایید تا به سبک تلفیقی نزدیک شوید. برای شروع، یک ویژگی گفتاری و غیرگفتاری انتخاب کنید و سپس راهکار مناسبی بیابید تا در حین تعامل از هر دو بهره بگیرید. شاید در ابتدا عجیب به نظر برسد، اما تمرین با یک دوست، منتور یا مربی موجب آشنایی بیشتر با این رفتارهای جدید میشود.هر وقت تسلط شما افزایش یافت، این رفتار را به مجموعه خلقوخوهای خود اضافه کنید.
به شمایل دلخواه خود در یک موقعیت معین فکر کنید و سپس ویژگیهای مناسب برای تقویت آن سبک را برگزینید. اگر میخواهید شما را همچون یک مشاور مطمئن ببینند، سبک نسبتاً صمیمانه را انتخاب کنید. اگر میخواهید همچون یک دشمن محترم دیده شوید، عمدتاً از ویژگیهای اقتدار استفاده کنید؛ اما افراط نکنید. یک یا دو ویژگی از هر دسته، برای شکلگیری یا تغییر برداشت دیگران از شما کفایت خواهد کرد.
